Wydawnictwa

Piotr Janik. Fotografie

praca zbiorowa
Gliwice 2008
cena: 40,00 zł

redakcja katalogu: Katarzyna Kalina, Marcin Gołaszewski
autorzy tekstów: Katarzyna Kalina, Karolina Lewandowska, Adam Sobota, Zofia Rydet, Jerzy Lewczyński, Michał Sowiński
wyd. I, Gliwice 2008, format 22 x 27 cm, okładka miękka, 136 stron, reprodukcje fotografii

Prezentowanej w ramach III Gliwickiego Miesiąca Fotografii wystawie poświęconej twórczości Piotra Janika towarzyszy katalog. W katalogu "Piotr Janik. Fotografie", gdzie obok zamieszczonych fotografii, na temat twórczości artysty wypowiadają się zaproszeni goście. Adam Sobota ukazuje postać Janika jako fotoreportera. Karolina Lewandowska umiejscawia go wśród szeroko pojętego nurtu, nawiązującego do neorealizmu włoskiego. W swoim autorskim tekście Katarzyna Kalina opisuje praktykę Piotra Janika w zakładzie fotograficznych Henryka Schabenbecka w Zakopanem, a także wskazuje na symboliczne odniesienia w jego twórczości. Są także w publikacji nieocenione wspomnienia fotografów, tworzących obok Piotra Janika - Zofii Rydet, Jerzego Lewczyńskiego oraz Michała Sowińskiego.

Piotr Janik (1923-1981) był współzałożycielem Gliwickiego Towarzystwa Fotograficznego i tworzył w nim od samego początku, wspólnie z nestorami fotografii, którzy przybyli do Gliwic ze Lwowa. Sam Janik przyjechał do Gliwic z Zakopanego, gdzie pracował w sławnym przedwojennym zakładzie fotografii Henryka Schabenbecka. Piotr Janik uważany był za mistrza technik fotograficznych. W jego twórczości odnajdujemy doskonałe prace z kręgu neorealizmu, abstrakcjonizmu, a także reportażu fotograficznego.

Zawsze blisko. Fotografie prasowe Stanisława Jakubowskiego

redakcja katalogu: Anna Kwiecień, Marcin Gołaszewski
autorzy tekstów: Anna Kwiecień, Leszek Jodliński
cena: 17,00 zł
Wyd. I, Gliwice 2008, format 20 x 20 cm, okładka miękka, 48 stron

Katalog towarzyszy wystawie pod tym samym tytułem, inaugurującej III Gliwicki Miesiąc Fotografii.

Tegoroczny III Gliwicki Miesiąc Fotografii, odbywający się pod hasłem "Utrwalanie", jest znakomitą okazją do przypomnienia i zaprezentowania dorobku Stanisława Jakubowskiego, przez wiele lat jedynego Polaka uhonorowanego Złotym Medalem World Press Photo (1970 r.) w dziedzinie reportażu za zdjęcia powstałe w 1969 r. podczas akcji ratunkowej prowadzonej po zawale w kopalni "Generał Zawadzki" zatytułowane "Wyrwani śmierci". Stanisław Jakubowski jest autorem wielu znanych z prasy fotografii z wydarzeń politycznych, społecznych, czy sportowych. Dokumentował m.in. takie wydarzenia jak wspomniana akcja ratunkowa w kopalni "Generał Zawadzki", ratowanie górnika Alojzego Piontka uwięzionego w kopalnianym chodniku przez 158 godzin, pożar rafinerii w Czechowicach-Dziedzicach, pożar lasów w Rudach Raciborskich, pierwszy przeszczep serca wykonany przez zespół prof. Zbigniewa Religi, Mistrzostwa Europy w piłce nożnej w 1974 r., czy wydarzenia z okresu strajków na Śląsku w 1980 r.
Tematyka "górnicza" była szczególnie bliska Stanisławowi Jakubowskiemu, utrwalił także   na swych zdjęciach czas likwidacji niektórych kopalń (reportaż "Szatnia").
W latach 1946-1977 mieszkał w Gliwicach, był członkiem Gliwickiego Towarzystwa Fotograficznego.

Fenomeny i fantomy. Gliwickie środowisko fotograficzne w latach 1951-2000

Redakcja: Marcin Gołaszewski, Anna Kwiecień
Teksty: Anna Kwiecień, Katarzyna Kalina, Jerzy Lewczyński
cena: 37,00 zł
Wyd. I, Gliwice 2006, format 27x22 cm, okładka miękka ze skrzydełkami, 152 strony
teksty w j. polskim i angielskim, streszczenie w j. niemieckim

ISBN 83-89856-11-5

Publikacja prezentuje twórczość gliwickiego środowiska fotograficznego w latach 1951-2000. Bez wątpienia najważniejszym dla opisu fenomenalnego dorobku tego środowiska jest działalność Gliwickiego Towarzystwa Fotograficznego. GTF - utworzony w 1951 roku, początkowo jako oddział Polskiego Towarzystwa Fotograficznego - w 1961 roku został przekształcony w samodzielne stowarzyszenie regionalne, które działało, z przerwami, do 2000 roku. Stowarzyszenie to, chociaż miało charakter amatorski, skupiało również prawdziwych profesjonalistów, mistrzów powojennej fotografii zakładowej, operujących perfekcyjnym warsztatem, oraz wiele osobowości twórczych, wpisujących się w historię powojennej polskiej fotografii artystycznej.
W ówczesnej polskiej rzeczywistości, trudnej dla rozwoju nieskrępowanego myślenia twórczego, gliwiccy fotograficy żywo reagowali na nurty i wydarzenia w fotografii światowej. Środowisko to doświadczyło symbolicznego przejścia z pozycji piktoralizmu fotografii (lwowskiej) na pozycje bliskie ruchom awangardowym w Polsce, zmienione wystawą w Arsenale w 1955 roku. Właśnie tutaj, w Gliwicach, w 1959 roku miał miejsce słynny, awangardowy "pokaz zamknięty" fotografii, a raczej "Antyfotografii" trzech twórców - Zdzisława Beksińskiego, Jerzego Lewczyńskiego i Bronisława Schlabsa. Tutaj też tworzono projekty - Zofii Rydet "Zapis socjologiczny" i Jerzego Lewczyńskiego "Archeologia fotografii" - o charakterze działań bliskich sztuce konceptualnej, gdzie tworzywem do nowej kreacji były i są archiwalne fotografie lub fotografie "odnalezione".
W historii polskiej fotografii takie postaci jak: Aleksander Górski, Piotr Janik, Władysław Jasieński, Jerzy Lewczyński, Tadeusz Maciejko, Zofia Rydet, Adam Sheybal, Michał Sowiński, bodaj najważniejsze dla zrozumienia skali i znaczenia gliwickiego środowiska, odegrały niezwykle istotną rolę, kształtując współczesną fotografię polską i znajdując uznanie za granicą. Sukcesy retrospektywnych wystaw Jerzego Lewczyńskiego w 2005 roku, nieustające zainteresowanie fotografią Zofii Rydet, Michała Sowińskiego, czy Piotra Janika, potwierdzają wybitną pozycję artystyczną i ich status jako niekwestionowanych klasyków moderny w fotografii XX wieku. To twórczość, która - jak dowodzi praktyka - nadal inspiruje młode pokolenie (nawet jeśli jest to artystyczne kontestowanie dorobku GTF).
Publikacja przybliża dzieje gliwickiego środowiska fotograficznego dzięki narracji artysty fotografika, "kronikarza" i niestrudzonego działacza Gliwickiego Towarzystwa Fotograficznego - Jerzego Lewczyńskiego, mającej walor materiału źródłowego, który stanie się bezcennym w badaniach nad jednym z bardzo ważnych wątków historii polskiej fotografii.
W części albumowej wydawnictwa zaprezentowano wybrane fotografie gliwickiego środowiska fotograficznego znajdujące się w zbiorach Muzeum w Gliwicach.

50 Michał Sowiński

Katarzyna Kalina
cena: 44,00 zł
Wyd. I, Gliwice 2007, format 22 x 27 cm, okładka miękka, 96 stron
Wydawnictwo dwujęzyczne - j. polski i j. angielski.

Katalog poświęcony fotografii Michała Sowińskiego. W 2007 roku artysta obchodzi 50-lecie pracy twórczej, choć fotografią zajmuje się od początku lat 50., co należy łączyć z funkcjonującym od 1952 r. gliwickim oddziałem PTF. Gliwickie Towarzystwo Fotograficzne to instytucja niezwykła, skupiająca, z dzisiejszej perspektywy, znakomitych artystów, z których wielu zajęło znaczące miejsce w historii polskiej fotografii. Wybitne osiągnięcia artystów GTF odnotowane zostały także w zasobie zbiorów gliwickiego Muzeum. To niezwykła okazja i zaszczyt dla Muzeum w Gliwicach rozpocząć serię publikacji, prezentujących dorobek artystyczny członków Gliwickiego Towarzystwa Fotograficznego, od Michała Sowińskiego.